İnsanlık nasıl var oldu?

Bu soru, yalnızca bilimin değil, insanın vicdanının ve inancının da sorduğu en büyük sorulardan biridir.

Bir insan dünyaya gelir. Gözlerini açar, nefes alır ve hayat yolculuğuna başlar. Fakat o ilk nefesin arkasında nasıl bir sır olduğunu çoğu zaman düşünmeyiz.

Bir bedenin nasıl oluştuğunu bilim açıklayabilir. Hücrelerin nasıl çoğaldığını, organların nasıl geliştiğini, beynin nasıl çalıştığını araştırabiliriz.

Fakat insanın varoluşuna yalnızca maddeden bakıldığında geriye hâlâ cevaplanması gereken büyük bir soru kalır:

İnsan neden vardır?

İslam inancına göre insan tesadüfen ortaya çıkmış bir varlık değildir.

İnsan yaratılmıştır.

Ve yaratılış, başıboş bırakılmış bir varoluş değil; anlamı, sorumluluğu ve amacı olan bir yolculuktur.

Kur'an'da insanın yaratılışı anlatılırken insanın topraktan yaratılışına ve ardından kendisine ruh verilmesine dikkat çekilir. Bu anlatım, insanın yalnızca maddeden ibaret olmadığını hatırlatır.

İnsan beden taşır.

Ama aynı zamanda ruh taşır.

İnsan dünyaya aittir.

Ama kalbinde dünyayı aşan bir anlam arayışı vardır.

Belki de insanın en büyük sırrı burada saklıdır.

Kusursuz Bir Düzenin İçinde İnsan

İnsan bedenine baktığımızda olağanüstü bir düzen görürüz.

Kalbimiz, biz istemesek bile çalışır.

Akciğerlerimiz nefes alıp verir.

Beynimiz sayısız işlemi aynı anda yönetir.

Gözlerimiz görür.

Kulaklarımız duyar.

Sinir sistemimiz çevremizden gelen bilgileri taşır.

Bedenimizin içerisinde bizim farkında bile olmadığımız sayısız işlem gerçekleşir.

Ve biz çoğu zaman bütün bunları düşünmeden yaşarız.

Sabah uyandığımızda kalbimizin çalışmaya başladığını kontrol etmeyiz.

Nefes almak için özel bir emir vermeyiz.

Bedenimiz, bize emanet edilmiş bir düzen içerisinde çalışmaya devam eder.

İşte burada insanın düşünmesi gerekir:

Bize verilen bu bedenin sahibi kimdir?

İslam'ın verdiği cevap açıktır:

İnsan kendi kendisinin yaratıcısı değildir.

İnsan yaratılmıştır.

Ve sahip olduğunu sandığı beden, akıl, zaman ve hayat aslında kendisine verilmiş bir emanettir.

İnsan Neden Yaratıldı?

Kur'an'da insanın yaratılış amacına ilişkin temel cevaplardan biri açıkça ifade edilir:

“Ben cinleri ve insanları ancak bana kulluk etsinler diye yarattım.” (Zâriyât, 51/56)

Bu ayet, insanın hayatına farklı bir anlam kazandırır.

Demek ki insan yalnızca yemek, çalışmak, kazanmak, tüketmek ve sonunda dünyadan ayrılmak için yaratılmış değildir.

Hayatın bundan daha büyük bir anlamı vardır.

İnsan Allah'ı tanımak, O'na kulluk etmek, iyiliği tercih etmek ve kendisine verilen imkânları doğru kullanmakla sorumludur.

Bu nedenle insanın dünyadaki hayatı yalnızca bir yaşam süresi değil, aynı zamanda bir imtihan olarak değerlendirilir.

Zenginlik de imtihandır.

Yoksulluk da.

Güç de.

Güçsüzlük de.

Sevgi de.

Kayıp da.

İnsan bazen sahip olduklarıyla, bazen de sahip olamadıklarıyla sınanır.

İnsana Verilen En Büyük Özellik: İrade

Allah insana akıl vermiştir.

Fakat yalnızca akıl değil, irade de vermiştir.

İnsan doğruyu bilir ama yanlışı seçebilir.

İyiliği bilir ama kötülüğe yönelebilir.

Affetmeyi bilir ama intikamı tercih edebilir.

Sevmeyi bilir ama nefret edebilir.

İşte insanın imtihanı biraz da burada başlar.

Çünkü insan zorunlu olarak melek gibi yaşamaz.

Tercih yapar.

Ve yaptığı tercihler onun kim olduğunu ortaya koyar.

Bu yüzden insanın değeri yalnızca yaratılmış olmasında değil, kendisine verilen iradeyi nasıl kullandığında da ortaya çıkar.

Âdem'den Bugüne

İslam inancında insanlık Hz. Âdem ile başlar.

Hz. Âdem'in yaratılışı, insanın yeryüzündeki hikâyesinin başlangıcıdır.

İnsan yeryüzüne yalnızca yaşamak için değil, aynı zamanda sorumluluk taşımak üzere gönderilmiştir.

Kur'an'da insanın yeryüzünde halife kılınacağının bildirilmesi de bu sorumluluğun önemini ortaya koyar. (Bakara, 2/30)

Bu sorumluluk yalnızca yönetmek anlamında anlaşılmamalıdır.

İnsanın yeryüzünü bozmaması, adaleti gözetmesi, emanete sahip çıkması ve diğer insanlara karşı sorumluluk taşıması da bu anlayışın önemli parçalarıdır.

Bugün insanlığın karşı karşıya olduğu savaşlar, adaletsizlikler, çevre sorunları ve toplumsal çatışmalar düşünüldüğünde bu sorumluluğun ne kadar önemli olduğu daha iyi anlaşılabilir.

Çünkü insan yalnızca kendisinden sorumlu değildir.

İnsan, dokunduğu hayatların da bir parçasıdır.

Neden Ölüyoruz?

Belki de yaratılışın en çok düşündüren taraflarından biri budur.

Madem insan yaratıldı, neden ölüyor?

İslam inancına göre ölüm, varlığın tamamen sona ermesi değil, başka bir hayata geçiştir.

Dünya hayatı geçicidir.

Ahiret ise kalıcıdır.

Bu nedenle insanın dünyadaki hayatı ne kadar uzun görünürse görünsün, sonsuzluğun yanında kısa bir zaman dilimidir.

İnsan doğar.

Büyür.

Sever.

Kaybeder.

Yaşlanır.

Ve bir gün dünyadan ayrılır.

Fakat inanç açısından ölüm, insanın hikâyesinin son cümlesi değildir.

Belki de yalnızca başka bir bölümün başlangıcıdır.

İnsan Mükemmel mi Yaratıldı?

“Gerçek şu ki mükemmel yaratılmışız.”

Bu cümleyi düşündüğümüzde “mükemmellik” kavramını doğru anlamak gerekir.

İnsan kusursuz değildir.

Hata yapar.

Günah işler.

Yanılır.

Unutur.

Zayıflar.

Fakat insanın yaratılışında kendisini diğer varlıklardan ayıran çok özel özellikler vardır.

Akıl...

Vicdan...

İrade...

Merhamet...

Sevgi...

Sorumluluk...

Ve Allah'ı arayabilme yeteneği.

Kur'an'da insanın “en güzel biçimde” yaratıldığı ifade edilir. (Tîn, 95/4)

Bu güzellik yalnızca dış görünüşle sınırlı değildir.

İnsanın düşünme kapasitesi, ahlaki sorumluluğu ve iradesi de bu yaratılışın önemli yönleridir.

Belki insanın gerçek güzelliği yüzünde değil, vicdanında saklıdır.

İnsan Neyi Unuttu?

Belki modern insanın en büyük problemi, nereden geldiğini unutmasıdır.

İnsan teknoloji geliştirdi.

Uzaya çıktı.

Yapay zekâ üretti.

Dev şehirler kurdu.

Milyonlarca kilometre uzaklıktaki dünyaları araştırmaya başladı.

Fakat bütün bunların arasında kendi ruhunu ihmal edebildi.

Çünkü insan dış dünyayı ne kadar keşfederse keşfetsin, kendisini anlamadığı sürece aradığı huzura ulaşamayabilir.

Bazen insanın ihtiyacı yeni bir dünya keşfetmek değil, kendi kalbine dönmektir.

Ve belki de kalbin en büyük ihtiyacı, kendisini yaratan Allah'ı hatırlamaktır.

Sonunda Geride Ne Kalacak?

Bir gün sahip olduğumuz her şeyi bırakacağız.

Evlerimizi...

Arabalarımızı...

Makamlarımızı...

Parayı...

Şöhreti...

İnsanların hakkımızdaki düşüncelerini...

Hepsini.

Geride yalnızca yaptıklarımız kalacak.

İyiliğimiz.

Kul hakkına yaklaşımımız.

İnsanlara verdiğimiz değer.

Kırdığımız kalpler.

Onardığımız hayatlar.

Söylediğimiz sözler.

Ve Allah'ın huzuruna götüreceğimiz amellerimiz.

Belki de insanın yaratılışındaki en büyük sır burada saklıdır:

İnsan dünyaya sahip olmak için değil, dünyada nasıl bir insan olduğunu göstermek için gönderilmiştir.

Biz toprağın içinden geldik.

Bir gün yeniden toprağa döneceğiz.

Fakat İslam'ın bize öğrettiği üzere insanın hikâyesi yalnızca toprakla bitmeyecek.

Çünkü insan beden değildir sadece.

İnsan, ruhuyla, aklıyla, iradesiyle ve sorumluluğuyla yaratılmış bir varlıktır.

Bu nedenle insanın varoluşunu anlamak, aslında kendimize şu soruyu sormaktır:

“Beni kim yarattı ve bana verilen bu hayatı ne için yaşıyorum?”

Belki hayatın en büyük cevabı, insanın dışarıda aradığı şeyin kendi içinde başlayan bir yolculuk olduğunu fark etmesidir.

Ve belki de yaratılışın bize verdiği en büyük mesaj şudur:

Sen tesadüfen burada değilsin.

Bir hayatın var.

Bir aklın var.

Bir iraden var.

Bir vicdanın var.

Ve bütün bunların yanında, seni yaratan Allah'a karşı taşıdığın bir sorumluluğun var.

İnsanlığın hikâyesi belki de tam burada başlıyor:

Yaratıldığını fark etmek ve yaratılışının anlamını aramak.

-Volkan BÜYÜKKASİM